Suiker & Coke

suikerverslaving
Door: Rid Pepper® | 6 augustus 2017 | Categorieën:Fitness, Lifestyle, voeding

Mensen weten tegenwoordig niet meer wat (on)gezond is, omdat ze overal maar tegenstrijdige informatie horen en lezen. Ondertussen zijn alle voedingsstoffen al de revue gepasseerd. Toch is suiker vaak het onderwerp van gesprek, zo ook bij het populaire programma ‘Fed Up’ waar gesproken wordt over een suikerverslaving. In dit programma beweren ze zelfs dat suiker 8x zo verslavend zou zijn dan cocaïne1.

Suikerverslaving

Wat is een suikerverslaving nou eigenlijk en bestaat deze wel? Wanneer je bij google zoekt, zie je dat je ruim 31.800 zoekresultaten voorgeschoteld krijgt. Wanneer je de Engelse term ‘sugar addiction’ opzoekt, spreken we over ruim 6.050.000 zoekresultaten.

Wanneer we uitgaan van deze zoekresultaten, wordt bevestigd deze verslaving wel degelijk bestaat. Daarnaast spreken ze vaak ook meteen van oplossingen om van je suikerverslaving af te komen. Er bestaat zelfs een heuse online-test waarmee je zou kunnen ‘meten’ dat je lijdt aan een suikerverslaving2.

Een suikerverslaving, maar wat is dat dan?

Om aan de term ‘verslaving’ te kunnen voldoen, moeten er een aantal richtlijnen van DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders)3 voldaan worden. Je kan namelijk niet meteen over een verslaving spreken wanneer iemand ‘s avonds niet kan stoppen met het leegeten van de zak chips.

Om een verslaving te constateren zijn er 11 criteria opgesteld, je lijdt aan een milde verslaving wanneer je aan 2 of 3 van deze criteria voldoet. Wanneer je aan 5 of 6 criteria voldoet spreken we al van een gematigde verslaving. Als je aan meer dan 6 criteria voldoet spreken we van een ernstige verslaving4 . Het gaat dan om criteria als:

  • Het vaker gebruik maken van, dan dat je gepland had.
  • Meerdere mislukte pogingen om te minderen/stoppen met iets.
  • Veel tijd besteden aan het gebruik of verkrijgen van.
  • Een sterk verlangen hebben om het te gebruiken.
  • Het blijven gebruiken van middelen terwijl het invloed heeft op rationeel vlak (helder kunnen nadenken).
  • Het blijven gebruiken en hobby’s, sociale activiteiten of werk verminderen.
  • Blijven gebruiken, zelfs wanneer je zelf in gevaar kunt komen.
  • Voortdurend blijven gebruiken, ondanks dat je weet dat het lichamelijke en/of psychische problemen met zich meebrengt.
  • Steeds grotere hoeveelheden moeten gebruiken voor een effect.
  • Afkickverschijnselen wanneer je stopt met gebruiken.

Suiker en verslaving

Volgens criteria die gesteld zijn door DSM, bestaat een suikerverslaving niet. Uit verschillende wetenschappelijke bronnen blijkt dat een suikerverslaving niet bestaat. Hoe en waarom komt ‘Fed Up’ dan toch met verhaal dat suiker 8x verslavender is dan cocaïne? En er wel degelijk een suikerverslaving bestaat.

Dierstudies bevestigen een suikerverslaving

Bijna alle argumenten die benoemd worden zijn afkomstig van onderzoeken die gedaan zijn op dieren5-6. Tijdens deze studie kregen de ratten (die hiervoor geselecteerd waren) gedurende 12 uur geen voeding. Na deze 12 uur kregen ze voor een periode van 12 uur toegang tot normaal rattenvoer en een suikeroplossing. Na een maand gingen de ratten ontwenningsverschijnselen te vertonen.

De vraag is hoe betrouwbaar en valide deze uitkomst is. Het is namelijk niet per definitie dat de suiker de oorzaak is voor de ontwenningsverschijnselen, maar dat ook de studie-opzet een rol heeft gespeeld, zoals onder andere het voedingsregime. Ratten zijn namelijk heel gevoelig voor veranderingen in hun ritme. De uitkomst is dus sowieso niet meteen te vertalen naar mensen7. Hier kan je dus zeggen dat het bewijs, waarmee Fed Up komt, niet betrouw en valide is.

Hersenscans bevestigen suikerverslaving

In de documentaire ‘Fed Up’ geeft Dr David Ludwig aan dat suiker zo verslavend is, dat het 8 maal verslavender is dan cocaïne en dat het bestaan van een suikerverslaving een biologisch feit is. Deze uitspraak wordt onderbouwd met foto’s van hersenscans. Deze scans laten de afgifte zien van het hormoon ‘dopamine’. Dopamine is het hormoon dat ons een fijn en plezierig gevoel geeft. Het klopt, dat zowel bij het gebruik van cocaïne, als bij het nuttige van suiker het hormoon dopamine vrijkomt. Echter is de afgifte, van het hormoon dopamine, bij suiker vele malen lager dan bij cocaïne.

Op de foto is te zien dat bepaalde gebieden in de hersenen gestimuleerd worden bij het gebruik. De redenatie van de doctor is dat suiker dus net zo verslavend is als cocaïne. Ook hier weer, er is geen enkel bewijs dat de afgifte van dopamine in verband staat met een verslaving. Dopamine wordt namelijk ook vrijgemaakt bij het eten van lekker eten, luisteren naar muziek, lachen, seks, een overwinning behalen of bij het sporten en fysieke activiteiten.

De foto’s die circuleren op internet van de hersenscans zijn niet authentiek en de herkomst hiervan is niet te achterhalen.

 

suikerverslaving-2

Links: Hersenen waarbij bepaalde hersengebieden gestimuleerd worden door afgifte van dopamine na het nuttigen van suiker. Rechts: hersenen waarbij bepaalde hersengebieden gestimuleerd worden door afgifte van dopamine na het nuttigen van cocaïne.

Recente theorieën over suikerverslaving door afname van dopaminereceptoren

Onlangs is er wel een theorie bedacht die zegt dat we door lekker eten (onder andere suiker) de beloningsprikkels (de afgifte van dopamine, zie hierboven) in de hersenen zo heftig zijn dat het aantal dopaminereceptoren verminderd. Het gevolg hiervan zou zijn dat we dus meer en meer moeten gaan eten om hetzelfde effect te realiseren (wat een kenmerk van een verslaving is) en vervolgens zou lijden tot overgewicht en obesitas.

Recente studies hebben deze theorie getoetst en gekeken of er een relatie bestaat tussen een vermindering van de dopanime receptoren en obesitas. De uitkomst van 33 studies zegt ons tot op heden dat er geen verband gevonden kan worden tussen deze 2 factoren. Wel is er een relatie gevonden tussen de dopamine recepteren en het eetgedrag dat niet onder verslaving valt, maar vergeleken kan worden met impulsiviteit8.

Verslaving of eetgedrag

Obesitas is in de hedendaagse maatschappij en groot probleem voor de gezondheid. Voornamelijk het aanbod en de obesogene omgeving spelen hierbij een grote rol.

De fabrikant zorgt ervoor (met allerlei toevoegingen) dat de voedingsmiddelen zo onweerstaanbaar mogelijk worden (denk aan kleur, textuur, geur). Het is dus niet gek dat we soms geen weerstand kunnen bieden aan deze verleidingen, iets waar Fed Up terecht aandacht besteed. Zo geven zij terecht aan dat supermarkten er meer aan zouden kunnen doen om meer voedingsmiddelen te verkopen die binnen de schijf van 5 vallen dan erbuiten9. Het is echter de vraag of we, met deze gezondere keuzevrijheid, gezondere producten gaan kopen. Let wel op dat een voorkeur voor iets lekkers niet meteen betekend dat iets een verslaving is.

Voor een kilo cocaïne betaal je al snel €50.00010. Daarentegen betaal je voor een kilo suiker 70 eurocent. Wanneer een suikerverslaving echt zou bestaan, zou de verkoop van pakken suiker dan niet explosief stijgen? Toch zien we dat mensen niet als junkies pakken suiker inkopen en leegeten. Je kan je dus afvragen in hoeverre een suikerverslaving echt bestaat?

Conclusie

In 2014 heeft een groep hersenwetenschappers, uit acht verschillende landen, een verklaring opgesteld. Daarin schrijven zij dat er geen enkel wetenschappelijk bewijs is dat ook maar één voedingsstof, zoals bijvoorbeeld suiker, potentieel verslavend is (met uitzondering van cafeïne). Wel lijkt er verband te zijn met verslavendachtig eetgedrag, zoals hierboven beschreven. Dit gedrag kan het gevolg zijn van een genetische aanleg voor overeten, chronische stress, angst, eenzaamheid of depressiviteit. De wetenschappers pleiten dan ook dat de term die gebruikt moet worden geen ‘suikerverslaving’ moet zijn, maar wellicht verslavingsachtig eetgedrag of eetverslaving. Hiermee concluderen we dat het wellicht een gedragsprobleem is die heel goed aangepakt kan worden met de juiste coaching.

Een juist en verantwoord eetpatroon en de juiste coaching op gedrag kan ervoor zorgen dat jij een gezond gewicht bereikt en behoud. Wij zorgen ervoor dat de bekende ‘knop’ omgaat en jij leert wat gezond leven is. Geloof dus niet alles wat er op televisie gezegd wordt, want zoals je hierboven kunt lezen zijn er een hoop meningen, maar komen weinige met een wetenschappelijk onderbouwd feit.

Bronnen:

1 3doc, Fed Up. Geraadpleegd op 1 juni 2016 2 Sugarchallenge.nl 3 DSM. Geraadpleegd op 1 juni 2016 4 Jellinek. Geraadpleegd op 1 juni 2016 5 Avena NM, Rada P, Hoebel BG. Evidence for sugar addiction: behavioral and neurochemical effects of intermittent, excessive sugar intake. Neurosci Biobehav Rev. 2008;32(1):20-39. 6 Avena NM, Long KA, Hoebel BG. Sugar-dependent rats show enhanced responding for sugar after abstinence: evidence of a sugar deprivation effect. Physiol Behav. 2005 Mar 16;84(3):359-62.
7 Avena, N.M., Bocarsly, M.E., Hoebel, B.G., 2012. Animal models of sugar and fat bingeing: relationship to food addiction and increased body weight. Methods Mol. Biol. 829, 351–365. 8 Benton D, Young HA. A meta-analysis of the relationship between brain dopamine receptors and obesity: a matter of changes in behavior rather than food addiction? Int J Obes (Lond). 2016 Mar;40 Suppl 1:S12-21. 9 Voedingscentrum. Richtlijnen Schijf van vijf. Den Haag, 29 maart 2016. 10 Drugs Infoteam. Geraadpleegd: 1 juni 2016. Meer over macro’s